Statutair directeur ontslaan: hoe werkt dat?

Een statutair directeur ontslaan? Dat kan vaak niet zomaar. Een statutair directeur heeft namelijk een aparte juridische status. Enerzijds staat hij in een bijzondere vennootschapsrechtelijke verhouding tot de vennootschap, anderzijds werkt hij op basis van een arbeidsovereenkomst. Dit betekent dat u twee banden moet verbreken. Bovendien gelden er bij een gedwongen vertrek bepaalde voorwaarden. In dit artikel leest u hierover meer.

Wat is een statutair directeur?

Een statutair directeur is de bestuurder van een vennootschap, vereniging, stichting, onderlinge waarborgmaatschappij of corporatie. Vaak moet u bij ontslag eerst uitzoeken of iemand wel echt statutair directeur is. De titel geldt alleen als de directeur door de Algemene Vergadering van Aandeelhouders formeel is benoemd tot bestuurder. In alle andere gevallen heeft hij recht op dezelfde ontslagbescherming als de andere werknemers binnen de organisatie. Dit betekent dat een inschrijving als ‘directeur’ in het Handelsregister niet volstaat. Vervult iemand de rol van directeur op basis van een managementovereenkomst? Ook dan is hij geen statutair directeur: de arbeidsrechtelijke relatie tussen de inhurende vennootschap en de bestuurder ontbreekt.

Hoe ontslaat u een statutair directeur?

Een statutair directeur kan worden geschorst of ontslagen door de Algemene Vergadering van Aandeelhouders, die hem heeft benoemd. Soms krijgt ook de Raad van Commissarissen inspraak. Een procedure via het UWV of de rechter is dus niet nodig.

Klinkt eenvoudig, maar dat blijkt het in de praktijk vaak niet. Om tot een rechtsgeldig ontslagbesluit te komen, gelden er allerlei voorschriften. Zo moeten alle aandeelhouders binnen een bepaalde termijn en op de juiste manier worden opgeroepen. Daarnaast moet het onderwerp van de vergadering op de agenda komen te staan. Verder hebben bestuurders en commissarissen – onder wie de statutair directeur – op grond van de wet een raadgevende stem in de algemene vergadering. Dit betekent dat ook zij worden opgeroepen om hun advies uit te brengen.

Leeft u de voorschriften niet na, dan is uw besluit tot ontslag ongeldig. In specifieke gevallen kunt u daarom beter enig uitstel op de koop toenemen, zeker omdat er geen algemene regels zijn. Veel hangt af van de statuten en de verdeling van de aandelen. Maatwerk dus.

Een ontslagbesluit van de Algemene Vergadering van Aandeelhouders of de Raad van Commissarissen leidt volgens de Hoge Raad automatisch tot beëindiging van de arbeidsovereenkomst van de statutair directeur. Dit gebeurt uiteraard met inachtneming van de opzegtermijn. Uitzonderingen gelden alleen als een wettelijk opzegverbod het ontslag in de weg staat of als u anders bent overeengekomen.

Moet u een vergoeding betalen?

Sinds de invoering van de Wet Werk en Zekerheid geldt dat er voor het ontslag van een statutair directeur een in de wet genoemde redelijke ontslaggrond moet bestaan. Is die er niet? Of blijkt dat de vennootschap ernstig verwijtbaar heeft gehandeld? Dan kan de statutair directeur bij de rechtbank aanspraak maken op een aanvullende, billijke vergoeding.

Net als alle andere werknemers heeft een statutair directeur recht op de wettelijke transitievergoeding, tenzij er afwijkende schriftelijke afspraken zijn gemaakt. Wordt de arbeidsovereenkomst met wederzijds goedvinden beëindigd, dan is het van belang om deze afspraken vast te leggen in een vaststellingsovereenkomst. De afspraken zijn in dat geval definitief, wat betekent dat de wettelijke bedenktermijn van twee weken niet meer opgaat.

Checklist: Statutair directeur ontslaan?

  • Achterhaal of iemand écht statutair directeur is. De titel geldt alleen als de directeur door de Algemene Vergadering van Aandeelhouders formeel is benoemd tot bestuurder.
  • Controleer de wet en de statuten, zodat u bij het besluit tot schorsing of ontslag voldoet aan alle formaliteiten.
    • Stel de oproepingstermijn voor de Algemene Vergadering van Aandeelhouders vast.
    • Nodig de statutair directeur uit voor de vergadering met toezending van de agenda.
    • Nodig alle bestuurders en aandeelhouders op de juiste wijze uit: zet het onderwerp van de vergadering in de uitnodiging, inclusief een in de wet genoemde redelijke ontslaggrond. 
  • Controleer de opzegtermijn in de arbeidsovereenkomst.
  • Stel tijdens de vergadering vast dat het benodigde, geplaatste kapitaal aanwezig is om een rechtsgeldig besluit te nemen.
  • Hoor de statutair directeur omtrent zijn ontslag. Vanuit zijn raadgevende stem krijgt hij de gelegenheid om zijn advies te geven aan de aandeelhouders. Ook bestuurders en commissarissen mogen de Algemene Vergadering van Aandeelhouders adviseren.
  • Laat de Algemene Vergadering van Aandeelhouders stemmen over de schorsing of het ontslag en stel vast of het voorstel wordt aangenomen. Zo ja, dan heeft het besluit direct externe werking.
  • Het vennootschapsrechtelijke ontslag betekent automatisch het einde van de arbeidsovereenkomst. Wel zijn er twee aandachtspunten:
    • Controleer of er sprake is van een opzegverbod of een afwijkende afspraak. In dat geval treedt het arbeidsrechtelijke ontslag niet direct in werking en gelden er andere regels.
    • Bevestig het vennootschapsrechtelijke ontslag in een ontslagbesluit en maak voor de arbeidsrechtelijke opzegging een aparte, schriftelijke bevestiging.

Zeker weten dat u de juiste stappen zet?

Door de grote belangen die op het spel staan, kan het ontslag van een statutair directeur al gauw escaleren. Het is daarom belangrijk om vooraf een duidelijke strategie te kiezen en advies in te winnen. Goed om te weten: bij een statutair directeur heeft u meer mogelijkheden om een arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd aan te gaan dan bij andere werknemers. Door van deze mogelijkheden gebruik te maken, kunt u problemen omtrent ontslag wellicht voorkomen.

Heeft u vragen naar aanleiding van dit artikel? Bel gerust met onze arbeidsrechtspecialisten om te overleggen. Zij hebben de kennis en de praktijkervaring om snel een stappenplan met u te maken.