De Haviltex-uitspraak: is wat je denkt ook echt afgesproken?
Geplaatst op: 24 maart 2026
De Haviltex-uitspraak is deze maand 45 jaar, geboren in maart 1981. Dan zul je denken; gaan we echt de verjaardag van een uitspraak vieren? Het is inderdaad misschien wel het toppunt van beroepsdeformatie. Echter, deze afspraak raakt iedereen. Maak je wel eens een afspraak? Het lijkt mij dat iedereen dat doet, iedere dag. Die Haviltex-uitspraak gaat over de vraag hoe je afspraken moet uitleggen. Daarom is het voor iedereen relevant.
Wat is de Haviltex-uitspraak?
Het hoofdcriterium (zoals blijkt uit de uitspraak) is ook niet ingewikkeld. Bij de uitleg van een gemaakte afspraak gaat het kortgezegd om de vraag wat je over en weer redelijkerwijs van elkaar mag verwachten. Als de afspraak schriftelijk is gemaakt, gaat het om de vraag welke zin partijen redelijkerwijs mochten toekennen aan de schriftelijke bepaling(en). Beide vragen moeten worden beantwoord aan de hand van alle omstandigheden die voor die uitleg relevant kunnen zijn.
Ontwikkeling van de Haviltex-uitspraak
In de loop van de jaren heeft de Haviltex-uitspraak zich verder ontwikkeld, maar de uitgangspunten zijn overeind gebleven. De belangrijkste ontwikkeling ziet op de vraag wanneer meer subjectieve omstandigheden en wanneer meer objectieve omstandigheden mee mogen worden genomen in de afweging wat partijen redelijkerwijs van elkaar mogen verwachten. Zo is de ‘cao-norm’ aan het palet toegevoegd. Die norm gaat, hoe kan het ook anders, over de vraag welke omstandigheden meegewogen mogen worden bij de uitleg van een cao.
De cao-norm
Een relevante omstandigheid bij een cao is dat een werknemer niet betrokken is bij het opstellen ervan. De cao is alleen wel op de werknemers van toepassing. Wat de bedoeling van een artikel is geweest, mag dan ook niet worden afgeleid uit de bedoeling van de opstellers. Die bedoelingen zijn immers niet kenbaar voor de werknemer. Hieruit volgde onder andere dat een cao moet worden uitgelegd op basis van meer objectieve omstandigheden die voor iedereen kenbaar zijn en niet op basis van subjectieve omstandigheden die niet voor de werknemers kenbaar zijn. Deze norm kan in een andere context ook van toepassing zijn, bijvoorbeeld wanneer degenen op wie een afspraak van toepassing is, niet betrokken zijn geweest bij het opstellen ervan.
Huidige norm
Op dit moment is het arrest van de Hoge Raad ‘DSM/Fox’ de standaarduitspraak voor de uitleg van overeenkomsten. Daarin is bepaald dat de Haviltex-norm en de cao-norm geen tegenstellingen zijn. Het is niet de vraag of de ene norm ofwel de andere norm van toepassing is. Er is een vloeiende overgang tussen deze twee normen.
Het belang van duidelijke afspraken
Al met al blijft het advies om goed na te denken over de mogelijke verwachtingen bij het maken afspraken.
In de praktijk zien wij regelmatig dat onduidelijke afspraken leiden tot discussies of zelfs procedures. Door vooraf goed na te denken over de formulering én de verwachtingen, kunnen veel problemen worden voorkomen. Mocht je daar hulp bij willen, neem dan contact met ons op. We denken graag met je mee.