De rol van de Ondernemingsraad bij het aanpassen van de pensioenregeling

We zitten middenin de transitie van het oude naar het nieuwe pensioenstelsel, voorgeschreven door de Wet Toekomst Pensioenen. Voor veel werkgevers is dit taaie kost. Zij schakelen dus vrijwel altijd een pensioenadviseur in die de transitie zal begeleiden.

Soms heeft ook de Ondernemingsraad (OR) een belangrijke rol. Wanneer is dat? En hoe kan een OR zich daarop voorbereiden en die rol goed invullen?

Wanneer heeft de OR instemmingsrecht bij wijziging van de pensioenregeling

Allereerst is het belangrijk om vast te stellen wanneer de OR instemmingsrecht heeft bij het wijzigen van een pensioenregeling. Dat is in beginsel bij alle pensioenregelingen, behalve wanneer de werkgever haar pensioen verplicht heeft ondergebracht bij een Bedrijfstakpensioenfonds. In dat geval wijzigt het bestuur van het pensioenfonds de pensioenregeling en is de medezeggenschap over die wijziging binnen het pensioenfonds geborgd.

Voor vrijwel alle andere pensioenregelingen geldt dat de OR instemmingsrecht heeft wanneer de pensioenregeling wordt gewijzigd. Dat houdt dus in dat de OR moet worden gevraagd om in te stemmen met de voorgenomen wijzigingen in de pensioenregeling. De uitdaging voor de OR is dan al snel om inhoudelijk te begrijpen wat de impact zal zijn van de voorgestelde wijzigingen. De meeste OR-leden hebben immers geen of weinig pensioenkennis.

Wat is de rol van de OR bij het wijzigen van de pensioenregeling

De OR doet er daarom verstandig aan om een deskundige in te schakelen om dit proces te begeleiden. De werkgever zal de kosten van de deskundige moeten dragen, mits er vooraf een kostenopgave aan de werkgever is verstrekt.

De OR heeft als taak de medezeggenschap te bevorderen. Dat betekent in het geval van de pensioeninstemming niet dat de OR in plaats van de werknemers akkoord geeft op de wijziging, maar wel dat vooraf wordt getoetst of de wijzigingen een voldoende evenwicht waarborgen tussen de belangen van de werkgever (namelijk de wettelijke verplichting om de pensioenregeling te wijzigen) en de belangen van de werknemers (namelijk om te voorkomen dat hun pensioenaanspraken verslechteren als gevolg van de wijziging). Dat betekent dat de OR moet doorvragen naar de redenen achter de keuzes die de werkgever van plan is te maken en moet nadenken over alternatieven en aanpassingen die tot een meer evenwichtige keuze zouden kunnen leiden.

Hoe kan de OR zich voorbereiden op wijzigingen in de pensioenregeling

Dat is geen makkelijke opgave, zeker niet voor OR-leden die zelden of nooit inhoudelijke kennis hebben van pensioenen. De OR doet er dus goed aan om te zorgen dat zijn informatievoorziening op orde is. Daarvoor moet de OR de werkgever kritisch bevragen en inhoudelijke deskundigheid inhuren.

Heb je vragen over het wijzigen van een pensioenregeling of het instemmingsrecht van de ondernemingsraad? Neem dan contact op met onze pensioenrechtspecialist Marnix van Daal.