Ontslag op staande voet

Ontslag op staande voet. Het klinkt als een snelle handeling met een duidelijk resultaat, maar is dat ook zo? De praktijk laat zien dat ontslag op staande voet vaak tot procedures leidt. Omdat we begrijpen dat u hier als werkgever niet op zit te wachten, vertellen we u in dit artikel meer over de juridische eisen.

Wat is ontslag op staande voet?

Ontslag op staande voet is een ontslag waarbij u als werkgever geen toestemming nodig heeft van het UWV Werkbedrijf of de kantonrechter. De arbeidsovereenkomst eindigt per direct, zonder dat u de opzegtermijn in acht hoeft te nemen. Ook eventuele opzegverboden gelden niet. Ontslag op staande voet is het zwaarste arbeidsrechtelijke middel dat u kunt inzetten. De gevolgen voor de werknemer zijn groot, aangezien hij of zij na het ontslag geen WW-uitkering ontvangt. Daarom gelden er strenge eisen.

Waaraan moet een ontslag op staande voet voldoen?

1. Er moet sprake zijn van een dringende reden

Onder een dringende reden valt een ernstige gedraging of eigenschap van een werknemer die het onmogelijk maakt om het dienstverband langer te laten voortduren. Het lukt in dit geval zelfs niet om de opzegtermijn nog te hanteren. Om te beoordelen of er sprake is van een dringende reden, moet u rekening houden met alle omstandigheden. Denk aan het soort werk, de duur van het dienstverband en de wijze waarop de werknemer zijn werkzaamheden altijd heeft verricht. Daarnaast spelen persoonlijke omstandigheden mee, waaronder leeftijd en gezinssituatie. U moet kunnen laten zien dat u de persoonlijke gevolgen heeft meegenomen bij uw afweging, zelfs als dit niets verandert aan uw standpunt.

2. Ga direct tot actie over

Nadat u de dringende reden heeft geconstateerd, moet u direct tot actie overgaan. U ontslaat uw werknemer op staande voet of stelt hem op non-actief. Confronteer de werknemer met de feiten en pas hoor en wederhoor toe. Zo komt u erachter of u niets over het hoofd heeft gezien en weet u zeker dat u de juiste keuze maakt. U heeft tijd om aanvullend onderzoek te doen of juridisch advies in te winnen, maar dient daarbij wel voortvarend te werk te gaan.

3. Communiceer de reden van het ontslag

U moet de reden van het ontslag op staande voet duidelijk en volledig communiceren. U kunt de grondslag later namelijk niet meer aanvullen of wijzigen. Zijn er meerdere oorzaken? Dan noemt u ze allemaal. Daarbij kunt u aangeven dat ze afzonderlijk en in samenhang met elkaar hebben geleid tot een dringende reden voor ontslag. Benoem zoveel mogelijk geconstateerde feiten en gedragingen en vermijd juridische kwalificaties, zoals fraude. Alle juridische bestanddelen van dit soort termen moeten namelijk bewezen worden, wat de procedure onnodig moeilijk maakt. Bevestig het ontslag altijd schriftelijk.

Wat als het ontslag op staande voet onterecht blijkt?

1. De werknemer start een procedure

Het kan zijn dat uw werknemer een procedure start, waardoor het ontslag geen standhoudt. De arbeidsovereenkomst blijft van kracht, wat allerlei (financiële) gevolgen met zich meebrengt. Om dit risico te beperken, is het verstandig om een voorwaardelijk ontbindingsverzoek in te dienen. De rechter kan op basis daarvan de arbeidsovereenkomst beëindigen, ook als blijkt dat het ontslag op staande voet onterecht is. De kans bestaat wel dat u in deze situatie een vergoeding aan uw werknemer moet betalen. De kantonrechtersformule vormt hierbij het uitgangspunt.

2. De werknemer doet een beroep op een schadevergoeding

De mogelijkheid bestaat dat uw werknemer berust in het ontslag op staande voet, ook al is het onterecht. Omdat de opzegtermijn niet in acht is genomen, kan hij een beroep doen op een schadevergoeding wegens een kennelijk onredelijke of onregelmatige opzegging. Let op: in dit geval geldt een eerder overeengekomen concurrentiebeding niet meer. De werknemer is vrij om naar uw concurrent over te stappen.

Checklist: Ontslag op staande voet

  • Wees zeker van de reden. Is die ernstig genoeg om de arbeidsovereenkomst per direct te beëindigen? En beschikt u over bewijs?
  • Breng de persoonlijke omstandigheden van de werknemer in kaart. Wat is zijn staat van dienst? Wat is zijn leeftijd? En zijn er bijzondere omstandigheden?
  • Kijk of een ontslag op staande voet echt de enige oplossing is. Wellicht is er een minder zwaar middel voorhanden, zoals een waarschuwing of een ontslag op een andere manier.
  • Confronteer de werknemer met de situatie door hoor en wederhoor toe te passen. Doe dat waar mogelijk in aanwezigheid van iemand anders, zodat hij of zij de inhoud van het gesprek kan bevestigen.
  • Moet u aanvullend onderzoek doen? Meld dan bij uw werknemer dat u ontslag op staande voet overweegt en dat hij in afwachting van het onderzoek op non-actief wordt gesteld. Let op: u moet hierbij voortvarend handelen. We raden u aan om juridisch advies in te winnen.

Stappenplan: Ontslag op staande voet

  • Ga zo spoedig mogelijk over op ontslag op staande voet. Doe dit bij voorkeur binnen een á twee werkdagen.
  • Noem duidelijk alle redenen die hebben geleid tot het ontslag op staande voet. De grondslag kan later niet meer gewijzigd of aangevuld worden.
  • Bevestig het ontslag op staande voet schriftelijk. Benoem de dringende redenen en eventueel de bijzondere of persoonlijke omstandigheden van de werknemer. Laat in de brief zien dat u deze omstandigheden heeft meegenomen bij uw afweging.

Zeker weten dat u de juiste stappen zet?

Bij ontslag op staande voet is een zorgvuldige, snelle werkwijze essentieel. Bel gerust met onze arbeidsspecialisten om te overleggen. Zij hebben de kennis en de praktijkervaring om tot een juist besluit te komen.