Toezicht en handhaving

Nederland staan er inmiddels om bekend; veel complexe regelgeving. Het bestuursrecht lijkt daarin zo nu en dan zelfs koploper te zijn. Dit betekent dat er tal van regels zijn die op papier nageleefd moeten worden en waar de overheid toezicht op moet houden. Het is geen verrassing dat het naleven van de regels (lang) niet altijd lukt.

Wanneer door een burger of onderneming de bestuursrechtelijke regels niet worden nageleefd, kan het bevoegd gezag handhavend optreden. Die overtreding kan zien op een voorschrift uit een vergunning (bijvoorbeeld omgevingsvergunning voor bouwen of milieu), maar ook rechtstreeks op een artikel uit de wet of een bestemmingsplan.

Veel ondernemers die wij bijstaan, worden geconfronteerd met handhavingsacties vanuit de NVWA (de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit) of de RVO (Rijksdienst voor Ondernemend Nederland), maar ook op gemeentelijk niveau wordt er veel geprocedeerd wanneer bijvoorbeeld het college van B&W een handhavingsactie opstart.

Ook binnen het milieurecht, de voedselveiligheid en de arbeidsomstandigheden speelt handhaving een grote rol. In principe kan iedere overtreding van een bestuursrechtelijke regel reden zijn om te gaan handhaven. Het bevoegd gezag kan op verzoek van een derde handhaven, maar men mag ook op eigen initiatief de handhaving starten.

Handhaving en uitzonderingssituaties

In beginsel is het bevoegd gezag zelfs tot handhaving verplicht. We noemen dat de beginselplicht tot handhaving. Slechts in uitzonderlijke situatie kan het bevoegd gezag besluiten om af te zien van handhaving. Die situaties hebben zich in de loop der jaren ontwikkeld in de jurisprudentie. Het gaat om twee situaties:

  • Concreet zicht op legalisatie. Dit kan aan de orde zijn indien de geconstateerde overtreding binnen korte termijn, bijvoorbeeld door een nieuw bestemmingsplan of nieuwe vergunning, zal worden gelegaliseerd.
  • Onevenredigheid. Er kan sprake zijn van onevenredigheid als gevolg waarvan van handhaving moet worden afgezien. Dit houdt in dat het handhavend optreden zo onevenredig met de daarmee te dienen belangen is, dat van handhaving moet worden afgezien. Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn bij een overtreding van geringe aard en ernst of een overtreding met een incidenteel karakter.

Als geen van deze uitzonderingsgronden aan de orde is, zal het bevoegd gezag verplicht zijn handhavend op te treden. Men heeft daar meerdere instrumenten voor. Dat kan variëren van een waarschuwing tot het opleggen van een last onder bestuursdwang, last onder dwangsom of een bestuurlijke boete. Wordt de overtreding niet binnen de aangezegde termijn beëindigd, dan kan het bevoegd gezag de kosten van bestuursdwang verhalen of de verbeurde dwangsom gaan innen.

Procederen tegen een handhavingsbesluit

Tegen een handhavingsbesluit staat voor de vermeend overtreder de standaard bestuursrechtelijke rechtsgang open. Ook daar zijn veel juridische aspecten van belang. Denk aan de verjarings- en vervaltermijnen, maar ook de formele juridische vereisten omtrent bijvoorbeeld een boeterapport c.q. rapportage van bevindingen. Het handhavingsrecht bestaat immers ook uit veel formele regels waar de overheid zich aan moet houden.

Handhaving brengt derhalve vraagstukken met zich mee waarvoor specialistische kennis en kunde strikt noodzakelijk is. Het succes bij handhavingszaken zit vaak in een klein hoekje. Wij werken daarbij vaak samen met een strafrechtspecialist, nu de grens tussen bestuurlijke en strafrechtelijke handhaving steeds vager wordt.

Samen met Dommerholt Advocaten

Onze advocaten zijn altijd op de hoogte van de meest recente ontwikkelingen binnen het handhavingsrecht. In handhavingszaken kunnen onze bestuursrecht advocaten adequaat adviseren en indien noodzakelijk voor jou procederen. De specialisten binnen dit vakgebied hebben de afgelopen jaren tientallen handhavingszaken mogen begeleiden voor zowel particulieren als (grote) ondernemingen. Ook stellen wij handhavingsverzoeken op namens een partij die om handhaving verzoekt en adviseren wij vooraf omtrent de haalbaarheid daarvan.

Heb jij te maken met een handhavingsbesluit vanuit de overheid?

Word jij geconfronteerd met een handhavingsbesluit vanuit de overheid? Het is echt van belang om tijdig een specialist in te schakelen. Des te meer omdat met handhavingszaken vaak korte termijnen zijn gemoeid en soms een voorlopige voorziening, of anderszins directe actie, noodzakelijk is.

Bij ons kun je terecht met al jouw juridische vragen over:

  • Handhavingsverzoek
  • Last onder bestuursdwang
  • Last onder dwangsom
  • Bestuurlijke boete
  • Toezicht
  • Invorderingsbeschikking
  • Kostenverhaal
  • Concreet zicht op legalisatie
  • Advies omtrent voorkomen van handhavingsacties
  • Handhavingswaarschuwing
  • Intrekken van een vergunning
  • Het voeren van allerhande handhavingsprocedures
  • Inspectie SWZ, Inspectie IGJ, RVO, NVWA, AFM, AP, OM (etc.)

Loop jij tegen handhavingsvraagstukken aan? Neem dan gerust vrijblijvend contact met ons op.