Hoe kan ik – ondernemer – voorbereid zijn op zwaar weer?

HansPieter 1 december 2020 door Hans Pieter van der Veen

Op dit moment spelen er veel zaken waardoor bedrijven het niet altijd even makkelijk hebben. Ondanks alle ondernemende ideeën waardoor bedrijven toch nog mooie omzetten blijven draaien, geldt helaas toch ook voor veel ondernemers dat ze in zwaar weer belanden… Kun je je daar überhaupt wel op voorbereiden?

Kan ik voorbereid zijn op zwaar weer?

Het belangrijkste is dat je goed weet wat je met je onderneming wil. Waar sta je voor en waar wil je heen. Als je dat weet dan volgt (a) dat je weet waar de verdiensten en de kosten zitten en op welke manier die te beïnvloeden zijn en (b) dat je de juiste mensen om je heen hebt.

De juridische structuur van de onderneming kan zo worden ingericht dat bij zwaar weer de ene activiteit niet ook de andere activiteit meetrekt. Breng verschillende activiteiten onder in aparte vennootschappen en minimaliseer de gemeenschappelijke of hoofdelijke aansprakelijkheid naar derden. Tot die derden behoren ook de bank en de fiscus.

Banken vragen vaak medeaansprakelijkheid van alle vennootschappen. Het is niet vanzelfsprekend dat iedere vennootschap hiermee akkoord gaat. Zorg bij het sluiten van overeenkomsten dat je je per vennootschap afvraagt welk belang is gediend met het geven van akkoord op aansprakelijkheid voor de ander.

Zorg ook dat je je omringd weet met goede adviseurs die de onderneming met raad kunnen bijstaan. Als je in zwaar weer komt en je moet dan nog aan de slag met het vinden van de juiste adviseurs dan heb je er op dat moment een probleem bij. Er zijn helaas nogal wat partijen in de markt die op dat soort momenten gebruik willen maken van de situatie om andere belangen te dienen dan die van jouw onderneming. Heb je adviseurs waar je al langer mee verbonden bent dan weet je zeker dat ze te vertrouwen zijn.

Met goede adviseurs kun je ook scenario’s uitwerken. Variërend van een plotselinge crisis tot een massale groeispurt. Bij ieder scenario spelen er andere uitdagingen. Het is goed om al die uitdagingen in kaart te brengen. Ik heb al verschillende keren meegemaakt dat de uitkomst was dat je in meer dan één scenario met hetzelfde probleem te maken zou krijgen en dat het dus goed was om de onderneming als eerste op dat probleem voor te bereiden.

Wat moet ik doen als ik al in zwaar weer zit?

Als je in zwaar weer zit dan is als eerste van belang om te herkennen wat de oorzaak is. Als je de oorzaak kent dan moet je eraan werken om die oorzaak weg te nemen.

Ondertussen moet de onderneming overleven. Vaak kan dat alleen door hard in de kosten te snijden. Alle kostenposten moeten onder de loep worden genomen en worden beoordeeld op noodzakelijkheid.

Meestal is de post personeel een grote post. Het is niet eenvoudig om in de post personeelskosten te snijden, maar het is ook niet onmogelijk. Als er een economische noodzaak bestaat, dan kun je medewerkers ontslaan. De mogelijkheden (en onmogelijkheden) en de daaraan verbonden kosten zijn met hulp van deskundigen goed te bepalen. Je hebt daarbij niet de vrije keus, maar als de noodzaak er is dan moet je doen wat kan. Het bepalen wie wel en wie niet kan afvloeien is maatwerk.

Op 1 januari 2021 treedt de WHOA in werking (Wet Homologatie Onderhands Akkoord). Deze wet is erop gericht om ondernemingen die in zwaar weer zitten een uitweg te bieden zonder dat zij faillissement of surseance moeten aanvragen. Mijn collega Chris vertelde daar eerder over in dit blog.

Naast een akkoord op basis van de WHOA is het ook nog steeds mogelijk om tijdens surseance of faillissement een akkoord aan te bieden. Voor het aannemen van een dergelijk akkoord is vereist dat de helft van het aantal schuldeisers die samen tenminste de helft van de totale schuld houden voor stemt (bij 75% van het aantal kan de rechtbank de tweede voorwaarde passeren).

Meerdere scenario’s… maar mijn (en ons) advies blijft: zorg dat je voorbereid bent!